Δευτέρα, 6 Οκτωβρίου 2008

ΑΒΕΚΤ Ζ39.50 και "Συγγραφέας" κατά την πλήρη εμφάνιση εγγραφών

Το σημερινό post προέκυψε επειδή τελευταία άκουσα, δυστυχώς ακόμη και από ειδήμονες, ερμηνείες που προκαλούν σύγχιση και παραπλάνση, και που μάλιστα αναπαράγονται λανθασμένα χωρίς να έχει γίνει η παραμικρή προσπάθεια αναζήτησης του γιατί και πώς προέκυψε, και που μάλιστα συνάγουν, εύκολα και "ελαφρά τη καρδία", συμπεράσματα για τη δυνατότητα ανταλλαγής ή μετατροπής των δεδομένων που έχουν καταχωρηθεί με το ΑΒΕΚΤ κλπ.

Για αποφυγή, λοιπόν, λανθασμένων ερμηνειών, είναι απαραίτητο να διευκρινιστεί η χρήση του όρου "Συγγραφέας" που εμφανίζεται στην πλήρη εμφάνιση των εγγραφών στις πύλες που χρησιμοποιούν ΑΒΕΚΤ Ζ39.50, δηλ. τόσο στην Αργώ όσο και στους τοπικούς καταλόγους που χρησιμοποιούν το ίδιο πρωτόκολλο, όπως π.χ. του Συλλογικού Καταλόγου Δημοσίων Βιβλιοθηκών, των Βιβλιοθηκών Ναυπάκτου, Λιβαδειάς κλπ.

Το "Συγγραφέας" στην περίπτωση αυτή, έχει την έννοια "Πνευματική Υπευθυνότητα" που αντλείται από τα πεδία του UNIMARC 70Χ, 71Χ και 72Χ (δείτε τις εγγραφές στη UNIMARC εμφάνισή τους).

Δε σημαίνει, δηλ., ότι όλοι αυτοί που εμφανίζονται στην ίδια ομάδα του "Συγγραφέας" στην πλήρη εμφάνιση έχουν συγγράψει με την κυριολεκτική έννοια του όρου και έχουν καταχωρηθεί όλοι μαζί στο "ίδιο τσουβάλι" από τους καταλογογράφους δηλ. στο 70Χ, αλλά ο σχεδιαστής του ΑΒΕΚΤ Ζ39.50 έχει αντιμετωπίσει από κοινού όλους τους συντελεστές του έργου, του τμήματος 7ΧΧ του UNIMARC, και τους έχει εντάξει και τους παρουσιάζει στην ίδια ομάδα των πνευματικά υπευθύνων του καταλογογραφημένου μέσου (βιβλίου, DVD κλπ.), μεταφράζοντας στην ελληνική κυριολεκτικά τον όρο "author". Εδώ Author δεν είναι ο «συγγραφέας-αυτός που γράφει» με την κλασική ελληνική έννοια, αλλά ο κυρίως υπεύθυνος για τη δημιουργία του περιεχομένου ενός έργου (070 Author: Person or corporate body chiefly responsible for the creation of the intellectual or artistic content of a work).

Έτσι εμφανίζονται, κακώς κατά τη γνώμη μας, μαζί π.χ. και ο συγγραφέας και ο εκδότης και ο φωτογράφος και ο συνθέτης κλπ., ενώ η διαφοροποίηση γίνεται αντιληπτή μόνο από τον κωδικό ρόλου που εμφανίζεται αμέσως μετά σε παρένθεση π.χ. (070) = συγγραφέας, (650) = εκδότης , (630) = παραγωγός κλπ.

Δυστυχώς, η εμφάνιση αυτή δεν εξυπηρετεί τον τελικό χρήστη, αφού φυσικά δε μπορεί να γνωρίζει τους κωδικούς ρόλων και μπορεί πράγματι να του δημιουργήσει σύγχιση, αλλά και μπορεί να οδηγεί σε λανθασμένα συμπεράσματα για τη δομή του καταλόγου.

Έχει ζητηθεί από την ομάδα υποστήριξης του ΕΚΤ να επιληφεί του θέματος, το οποίο έχει ξεκινήσει ήδη πιλοτικά σχετική εφαρμογή στον τοπικό κατάλογο της Βιβλιοθήκης των Σερρών, η οποία κατά τη γνώμη μας χρειάζεται βελτίωση.

Η πρότασή μας η δική μας έχει ως εξής:

  • Να αποδοθούν στο display οι κωδικοποιημένοι ρόλοι των πνευματικά υπευθύνων ενός έργου με όρους νεοελληνικής, ώστε να μην προκαλείται σύγχιση στον αναζητητή
  • Οι πνευματικά υπεύθυνοι ενός έργου να εμφανίζονται στην Πλήρη Εμφάνιση ως εξής:
    • "Συγγραφέας" στην αριστερή στήλη, που να ισχύει ΜΟΝΟ για τους συμβαλλόμενους που έχουν ρόλο 070 στο πεδίο 701 του UNIMARC και με τη σειρά που έχουν καταχωρηθεί από τον καταλογογράφο, και σε καμία άλλη περίπτωση. Φυσικά, έτσι περιττεύει και η ακολουθία του (Συγγραφέας) π.χ. Morgenstern, Christian. Την έννοια κύριας αναγραφής 7Χ0 την ξεχνάμε αναγκαστικά, αφού δε μπορούμε να μιλάμε για 700, 710, 720 από τη στιγμή που δε χρησιμοποιείται από καμία δημόσια βιβλιοθήκη (καλώς ή κακώς είναι άλλο θέμα αυτό), κατόπιν αρχικών υποδείξεων του ΕΚΤ σύμφωνα με τις οδηγίες του UNIMARC - Δείτε σχετικά Τμήμα 7XX - Οδηγίες καταλογογράφησης και "UNIMARC Guidelines no. 4 UNIMARC Minimal Level Record" :

      Responsibility Information
      [If an agency does not have a concept of main entry, then use 701, 711, or 721] )

    • "Σχετικά Ονόματα" στην αριστερή στήλη = όλοι οι υπόλοιποι συντελεστές του πεδίου 701 με διαφορετικό ρόλο (εκτός του 070=συγγραφέας) και με τη σειρά που έχουν καταχωρηθεί από τον καταλογογράφο, ΜΕ άμεση ακολουθία του ρόλου μη κωδικοποιημένου σε παρένθεση π.χ. Κριεζής, Κωστάκης Ι. (Μεταφραστής) ή Σίμος, Γρηγόρης (Επιμελητής Εκδοσης) κλπ.
    • "Σχετικά ΣΥΟ ή Συναντήσεις" στην αριστερή στήλη = όλα τα Συλλογικά όργανα ΜΕ άμεση ακολουθία του ρόλου μη κωδικοποιημένου σε παρένθεση (εκτός αυτών που έχουν ρόλο 650=εκδότης), ή/και οι Συναντήσεις των πεδίων 711 και 712, π.χ. Κέντρο Μελετών Ιονίου (Δημιουργός) ή Paramount Pictures (Παραγωγός) ή 5ο διεθνές συμπόσιο Αρχαία Μακεδονία
    • "Εκδότης" στην αριστερή στήλη = όλα τα Συλλογικά όργανα του πεδίου 712 με ρόλο 650, οπότε περιττεύει και η ακολουθία του (Εκδότης) π.χ. Δίφρος ή Καστανιώτης
  • Στη Συνοπτική Εμφάνιση να απαλειφθεί ο εκδότης αφού εμφανίζεται έτσι κι αλλιώς στο "Δημοσίευση" (πληροφορία από το πεδίο 210) π.χ.

Ταυτότητα Εγγραφής: 012345

Τίτλος: Μεταφυσική : απόψεις πάνω στη σύγχρονη μεταφυσική = readings : in contemporary metaphysics

Συγγραφέας: Βουδούρης, Κωνσταντίνος Ι.

Εκδότης: Αθηναϊκός Κύκλος Φιλοσοφίας (πλεονασμός)

Δημοσίευση: Αθήνα : Αθηναϊκός Κύκλος Φιλοσοφίας, 1980

Βέβαια, δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι από τεχνικής απόψεως δεν ξέρουμε αν είναι εφικτά και σε ποιό βαθμό, αφού μπορεί οι δημόσιες βιβλιοθήκες, ίσως και οι δημοτικές, να μη χρησιμοποιούν την έννοια της κύριας αναγραφής, αλλά στην "Αργώ" υπάρχουν πολλές βάσεις βιβλιοθηκών που την έχουν υιοθετήσει.

Γι' αυτό το λόγο, η παραπάνω πρόταση περιορίζεται στις ανάγκες μας, και θα μπορούσε να υλοποιηθεί τουλάχιστον στους τοπικούς καταλόγους των βιβλιοθηκών που δε χρησιμοποιούν την έννοια της κύριας αναγραφής. Ευελπιστούμε σε σύντομη εφαρμογή.

Δεν υπάρχουν σχόλια: