Παρασκευή, 4 Ιανουαρίου 2008

Θεματικές Υποδιαιρέσεις Επικεφαλίδων (Αρχείων Καθιερωμένου Τύπου)

authorities

Πολλοί συνάδελφοι ζήτησαν, αν μπορούσαμε, να διαθέσουμε online τις θεματικές υποδιαιρέσεις που χρησιμοποιούμε κατά την επεξεργασία των εγγραφών authorities στο ΣΚΔΒ.

Έτσι, λοιπόν, δημοσιεύουμε σήμερα το σχετικό κατάλογο "Κατάλογοι Θεματικών Υποδιαιρέσεων Αρχείων Καθιερωμένου Τύπου στο ΣΚΔΒ", για τον οποίο προσδοκούμε, με τη συμβολή όλων, να εμπλουτίζεται και να βελτιώνεται διαρκώς. Οτιδήποτε υποπέσει στην αντίληψή σας, που νομίζετε ότι χρήζει διόρθωσης ή βελτίωσης, παρακαλούμε πολύ να μας ενημερώσετε.

Μετά τη χρήση του μορφότυπου UNIMARC/Authorities στις ελληνικές δημόσιες (και όχι μόνο) βιβλιοθήκες (1999), έγινε πιο σύνθετη η χρήση των θεματικών υποδιαιρέσεων των επικεφαλίδων, αφού με τη νέα διάταξη θα έπρεπε όχι απλά να προστεθούν οι υποδιαιρέσεις κατά τα έως τότε γνωστά, αλλά και να διαχωριστούν σε υποπεδία ανάλογα τον θεματικό προσδιορισμό τους σχετικά με την επικεφαλίδα. Το πρόβλημα έγινε πιο δύσκολο και πολύπλοκο για τις βιβλιοθήκες που χρησιμοποιούσαν ήδη το ΑΒΕΚΤ 4.0 (σε περιβάλλον DOS) για την αυτοματοποίηση του υλικού τους, γιατί με την αναβάθμιση των καταλόγων τους σε ΑΒΕΚΤ 5.x (σε περιβάλλον Windows), όλοι οι Θεματικοί Όροι και όλες οι Θεματικές Επικεφαλίδες εισήχθησαν στο πεδίο 606, και χωρίς φυσικά να γίνει αυτόματα η ένταξη των υποδιαιρέσεων στα προβλεπόμενα υποπεδία του UNIMARC. Γι΄ευτό το λόγο, κυρίως, εμφανίζονται διπλά και λανθασμένα καταχωρημένα authorities σε πάρα πολλές βιβλιογραφικές εγγραφές στους καταλόγους των βιβλιοθηκών.

Πιστεύουμε, ότι οι θεματικές αυτές υποδιαιρέσεις θα βοηθήσουν και θα λειτουργήσουν ως ένας "μπούσουλας", αφού κάτι σχετικό δεν υπάρχει στον ελληνικό χώρο. Θα θέλαμε μόνο να υπενθυμίσουμε και να συγκεντρώσουμε κάποιες παρατηρήσεις και οδηγίες που είχαμε αναφέρει σε προηγούμενo post, αλλά και να προσθέσουμε ό,τι νεότερο, ξεκινώντας από τις ίδιες τις έννοιες των θεματικών υποδιαιρέσεων.

$x = Θεματική Υποδιαίρεση
Ένας όρος που προσδιορίζει θεματικά την επικεφαλίδα. Έχει εφαρμογή όταν, η επικεφαλίδα θα χρησιμοποιηθεί ως θέμα μιας βιβλιογραφικής μονάδας. Επαναλαμβανόμενο υποπεδίο.
$y = Γεωγραφική Υποδιαίρεση
Ένας όρος που προσδιορίζει ένα τόπο σε σχέση με το φυσικό πρόσωπο, το συλλλογικό όργανο κλπ. που αντιπροσωπεύεται από την επικεφαλίδα. Έχει εφαρμογή όταν, η επικεφαλίδα θα χρησιμοποιηθεί ως θέμα μιας βιβλιογραφικής μονάδας. Επαναλαμβανόμενο υποπεδίο.
$z = Χρονολογική Υποδιαίρεση
Ένας όρος που προσδιορίζει τη χρονική περίοδο, σε σχέση με το φυσικό πρόσωπο, το συλλλογικό όργανο κλπ. που αντιπροσωπεύεται από την επικεφαλίδα. Έχει εφαρμογή όταν, η επικεφαλίδα θα χρησιμοποιηθεί ως θέμα μιας βιβλιογραφικής μονάδας. Επαναλαμβανόμενο υποπεδίο.

Επισημάνσεις:*

  • Δε γίνεται χρήση του αστερίσκου * στις θεματικές υποδιαιρέσεις που προτείνει η ΕΒΕ
  • Στις θεματικές υποδιαιρέσεις χρειάζεται προσοχή στις περιπτώσεις συγχεομένων όρων ως χρονικών ή θεματικών. π.χ. ο όρος "Τουρκοκρατία", ως υποδιαίρεση είναι χρονικός και όχι θεματικός, και γι' αυτό πρέπει νε είναι καταχωρημένος στο υποπεδίο "z" και όχι "x". π.χ. 250__$aΛόγιοι $yΕλλάς $zΤουρκοκρατία. Όταν, μάλιστα, υπάρχει πληροφορία που δηλώνει χρονική περίοδο π.χ. "Πελοποννησιακός πόλεμος, 341-404 π.Χ." ή "Εμφύλιος πόλεμος, 1945-1949" ή"Επανάσταση του 1866-1869", τότε η υποδιαίρεση είναι σαφώς χρονική ($z). Ενώ όταν υποδηλώνει γεγονός (συνήθως με περίφραση και απουσία χρονικού διαστήματος) π.χ. "Επανάσταση του 1821" ή"Επανάσταση στο Γουδί, 1909" ή"Εμφύλιος πόλεμος", τότε η υποδιαίρεση καταχωρείται ως θεματική ($x)
  • Στις τοπικές θεματικές υποδιαιρέσεις μετά τη χρονική υποδιαίρεση της χώρας δεν καταχωρείται ο νομός αλλά απευθείας ο συγκεκριμένος τοπικός όρος π.χ. 250__$aΛογοτέχνες, Έλληνες $yΕλλάς $yΜεσολόγγι
  • Στις χρονικές υποδιαιρέσεις δε χρησιμοποιείται το "μ.Χ." (παρά μόνο ίσως στις περιπτώσεις που υπάρχει KAI το "π.Χ." για αποφυγή σύγχισης). Το "π.Χ." χρησιμοποιείται πάντα π.χ.

    215__$aΜεγάλη Βρετανία $xΙστορία, Στρατιωτική $z55 π.Χ.-476

  • Δε χρησιμοποιείται η θεματική υποδιαίρεση "$xΙστορία και κριτική" στις επικεφαλίδες φυσικών προσώπων, αλλά το "$xΕρμηνεία και κριτική" π.χ. 200_1$aΜελάς $bΣπύρος $f1883-1966 $xΕρμηνεία και κριτική

  • Δε χρησιμοποιείται η θεματική υποδιαίρεση "$xΒιογραφία" στις επικεφαλίδες φυσικών προσώπων. Το όνομα μόνο αρκεί.
  • Στο οπτικοακουστικό υλικό δε χρησιμοποιείται θεματική υποδιαίρεση $x (Form Subdivision - το ΑΒΕΚΤ δεν προβλέπει έτσι κι αλλιώς προς το παρόν το υποπεδίο 606_$j) στο 606, αλλά καταχωρείται ως νέο θέμα FORM, GENRE OR PHYSICAL CHARACTERISTICS HEADING στο 606_$a υποδηλώνοντας το είδος ή τη μορφή, ύφος ή/και τα φυσικά χαρακτηριστικά περιγραφής του υλικού. Στο τέλος προστίθεται ο αστερίσκος, για δυνατότητα μελλοντικής μαζικής και αυτοματοποιημένης διαδικασίας ένταξης της επικεφαλίδας αυτών των επικεφαλίδων στο 608_$a που θα πρόβλέπει το λογισμικό π.χ. 606_$a DVDs*, 606_$a Βιντεοκασέτες*, 606_$a CDs κλπ.

*Στις "Επισημάνσεις" θα συμπληρώνουμε οτιδήποτε νεότερο προκύπτει κατά την επεξεργασία των εγγραφών

Κατάλογοι Θεματικών Υποδιαιρέσεων Αρχείων Καθιερωμένου Τύπου στο ΣΚΔΒ >>

Δεν υπάρχουν σχόλια: