Πέμπτη, 13 Δεκεμβρίου 2007

Οδηγίες - Κανόνες καθιέρωσης Authorities στο ΣΚΔΒ (Γενικά)

Στην καθιέρωση των authorities είναι απαραίτητη η συνέπεια στις επιλογές μας:

για να είναι δυνατή η ευκολότερη, όσο το δυνατόν, και ίσως η μαζική αλλαγή σε περίπτωση μελλοντικής υιοθέτησης διαφορετικών τρόπων και κανόνων, και για να είναι ευκολότερη η ελεγχόμενη διασύνδεση των καθιερωμένων όρων με τις μονογραφίες κατά την ανταλλαγή δεδομένων

Στην καθιέρωση των όρων έχει ληφθεί υπόψη:

  • πρωτίστως η δυνατότητα ταύτισης και επιλογής κατά την ελεγχόμενη διασύνδεση των όρων με τις εγγραφές κατά τις ανταλλαγές
  • οι κανόνες του UNIMARC
  • η βιβλιοθηκονομική εμπειρία και πρακτική
  • Οι κανόνες AACR2 (τ. Β’ εκδ. ΤΕΘ 1997) για τα σημεία πρόσβασης, πρασαρμόζοντάς τους για αποτελεσματικότερη διαχείριση
  • τα authorities της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος
  • τα authorities της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου
  • τα authorities των Δημοσίων Βιβλιοθηκών
  • τα authorities άλλων Βιβλιοθηκών που διαθέτουν τους καταλόγους τους στο Διαδίκτυο
  • η ανάγκη δημιουργίας καθιερωμένων όρων για δυνατότητα μελλοντικής ανταλλαγής και με βιβλιοθήκες του εξωτερικού
  • οι ανάγκες και ο τρόπος σκέψης, προσέγγισης και αναζήτησης της πληροφορίας από τον μέσο αναγνώστη-χρήστη των δημοσίων βιβλιοθηκών
  • οι κανόνες της ελληνικής γλώσσας
  • οι δυνατότητες των Windows και του προγράμματος ΑΒΕΚΤ 5.5, αλλά και γενικότερα της σύγχρονης τεχνολογίας

Κάποιοι από τους κανόνες και οδηγίες που ακολουθούν είναι ίσως αυτονόητοι, αλλά στην πράξη παρατηρείται μεγάλη ανομοιογένεια ως προς τις επιλογές των βιβλιοθηκών. Σε ορισμένες μάλιστα περιπτώσεις δεν υπάρχει σταθερή πολιτική επιλογών ούτε μέσα στην ίδια βιβλιοθήκη που να ακολουθείται με συνέπεια.

1. Χρησιμοποιούνται οι εξής κατάλογοι σε σχέση με τη γλώσσα: ελληνόγλωσσος και αγγλόφωνος κυρίως, καθώς και λατινικός και γαλλικός π.χ.

210 02 $aΕθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος (ΕΒΕ)

410 02 $aΕΒΕ (Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος)

710 02 $7ba$aNational Library of Greece (NLG)

-------------------------------------------------------------------------------

210 02 $7ba$aAmerican Library Association (ALA)

410 02 $7ba$aALA (American Library Association)

-------------------------------------------------------------------------------

210 02 $7ba$aAcademia Degli Arcadi

-------------------------------------------------------------------------------

210 02 $7ba$aAcademie de Droit International de la Haye

410 02 $7ba$aHague Academie of International Law

2. Όπου είναι δυνατόν γίνεται χρήση της Δημοτικής γλώσσας π.χ.

250__ $aΚεφάλι, ανθρώπινο

450__ $aΑνθρώπινο Κεφάλι

450__ $aΚεφαλή, Ανθρώπινη

550 __ $aΣώμα, Ανθρώπινο

3. Μετά την τελεία, το κόμμα και την άνω-κάτω στιγμή ακολουθεί κενό διάστημα (γραμματικός κανόνας) - Εξαίρεση στο "π.Χ."

200 _1 $ 7ba$aAl-Farabi$bAbu Nasr Muhammad$fπ. 870-950

-------------------------------------------------------------------------------

200 _1 $7ba$aGurevich$bA. I. $g(Aron Iakovlevich)

-------------------------------------------------------------------------------

200 _1 $aΑγαπητός$bΙωσήφ Δ. $f1919-

400 _1 $aΘεοδωρίδης$bΝικήτας Θ. $f1919-

-------------------------------------------------------------------------------

200 _0 $aΑίσωπος$f7ος-6ος αι. π.Χ.

4. Στους όρους που αρχίζουν με κεφαλαίο εφαρμόζεται ο τόνος, καθώς και στις συντετμημένες λέξεις αν είναι εμφανής π.χ.

210 _02 $aΉπειρος (ΟΧΙ: 210 02 $aΗπειρος)

-------------------------------------------------------------------------------

210 _02 $a20ός αιώνας

-------------------------------------------------------------------------------

215 __ $aΉπειρος (Ελλάς)$xΙστορία$z19ος-20ός αι.

5. ΟΧΙ κενό πριν και μετά την παύλα, κυρίως στο $a και στο $f των Ονομάτων Προσώπων

200 _1 $aΔραγούμης$bΙων$f1878-1920

-------------------------------------------------------------------------------

200 _0 $aΦίλων ο Αλεξανδρεύς$f25 π.Χ.-40 μ.Χ.

6. Χρήση της γραφής ($7) σε όλες τις άλλες γλώσσες πλην της ελληνικής, αρκεί η πρώτη λέξη στο υποπεδίο $a να μην είναι ελληνική π.χ.

200 _0 $7ba$aCarolus Magnus$cβασιλιάς των Φράγκων (768-814) & ο πρώτος αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (800-814)

700 _0 $aΚαρλομάγνος$cβασιλιάς των Φράγκων (768-814) & ο πρώτος αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (800-814)

-------------------------------------------------------------------------------

200 _1 $7ba$aZoelly-Κουταλίδη$bLila

7. Τα πεδία 4xx και 5xx συμπληρώνονται ΜΟΝΟ στην αντίστοιχη γλώσσα, ελληνική ή λατινογενή - Εξαίρεση υπάρχει μόνο στα μικτά ονόματα προσώπων π.χ.

200 _1 $7ba$aDeLillo$bDon$f1936-

400 _1 $7ba$aBirdwell$bCleo$f1936-

-------------------------------------------------------------------------------

200 _1 $aΤριανταφυλλίδου-Baladie$bΓιολάντα

400 _1 $7ba$aBaladie$bΓιολάντα Τριανταφυλλίδου-

-------------------------------------------------------------------------------

200 _0 $aΠέτρος$cΑπόστολος (29 Ιουνίου)

400 _0 $aΑπόστολος Πέτρος

8. Στο 4xx ΔΕΝ καταχωρούνται αντίθετοι όροι

9. Χρήση του 7xx όπου είναι δυνατόν, από εκείνη την εγγραφή που θεωρείται ως η 1η καθιερωμένη προς την άλλη (όχι διπλές καθιερώσεις "από-προς") π.χ.

210 02 $7ba$aGESTAPO (Geheime Staatspolizei)

410 02 $7ba$aGeheime Staatspolizei (GESTAPO)

710 02 $aΚρατική Μυστική Αστυνομία (Γ' Ράϊχ)

-------------------------------------------------------------------------------

210 02 $aΥπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

410 01 $aΕυρωπαϊκή Κοινότητα$bΥπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων

710 02 $7ba$aEUR-OP (Office for Official Publications of the EC)

10. Τα γεγονότα που αρχίζουν με όνομα τόπου καθιερώνονται στο 250, και όχι στο 215 π.χ.

250 __ $aΒαλτέτσι, Μάχη του, 1821

11. Οι συνθήκες, οι συμφωνίες, τα πρωτόκολλα κλπ. καθιερώνονται ως τίτλοι στο 230 π.χ.

230 __ $aΜάαστριχτ, Συνθήκη του (1992)

300 1_ $aΤο λήμμα χρησιμοποιείται για εργασίες σχετικά με τη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση που υπογράφηκε στις 7 Φεβρουαρίου 1992 στο Μάαστριχτ από τους υπουργούς Εξωτερικών και τους υπουργούς Οικονομίας και Οικονομικών των δώδεκα κρατών-μελών των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και τέθηκε σε ισχύ την 1η Νοεμβρίου 1993.

430 __ aΣυνθήκη του Μάαστριχτ (1992)

430 __ $aΣυνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (1992)

-------------------------------------------------------------------------------

230 __ $aΛονδίνο, Πρωτόκολλο του (1830)

-------------------------------------------------------------------------------

230 __ $aΣένγκεν, Συμφωνία του (1985)

530 __ $aΣένγκεν, Σύμβαση του (1990)

12. Διατηρείται ο όρος "Ελλάς" αντί του τελευταία πολύ συζητήσιμου και προτεινόμενου "Ελλάδα", αφού

  • ο όρος "Ελλάς" αποτελεί την επίσημη ονομασία του κράτους
  • οι Έλληνες χρησιμοποιούν χωρίς πρόβλημα το "Ελλάς" (μας αρέσει ότι "ακόμη και στο γήπεδο φωνάζουν "Ελλάς" και όχι "Ελλάδα"")
  • δεν είναι αδόκιμος όρος, αφού χρησιμοποιείται για πολλές δεκαετίες από πάρα πολλές ελληνικές βλιβλιοθήκες, ακολουθώντας την αρχική πρόταση της ΕΒΕ (αν και τελευταία ακούσαμε ότι θα αλλάξουν τον όρο με το "Ελλάδα" !?)
  • στη συντριπτική πλειοψηφία των εγγραφών των καταλόγων των δημοσίων βιβλιοθηκών χρησιμοποιείται το "Ελλάς" και όχι το "Ελλάδα"
  • δε θεωρούμε οτι υπάρχει κανένας λόγος άμεσης αντικατάστασης του όρου με το "Ελλάδα". Υπάρχει ανάγκη για πολύ πιο άμεσων, ουσιαστικών και αποτελεσματικών διορθώσεων που πρέπει να γίνουν στους καταλόγους των βιβλιοθηκών. Στο μέλλον, αν ληφθεί τέτοια απόφαση, θα πρέπει να γίνει με αυτοματοποιημένες παρεμβάσεις, χωρίς περιττή σπατάλη χρόνου.

13. Δε γίνεται χρήση του αστερίσκου * στις θεματικές υποδιαιρέσεις που προτείνει η ΕΒΕ

14. Στις τοπικές θεματικές υποδιαιρέσεις μετά τον όρο της χώρας δεν καταχωρείται ο νομός αλλά απευθείας ο συγκεκριμένος τοπικός όρος. π.χ.

250 __ $aΑγροτικός τουρισμός$yΕλλάς$yΣέρρες

250 __ $aΑνασκαφές (Αρχαιολογία)$yΕλλάς$yΕλεύθερνα Κρήτης

15. Στις θεματικές υποδιαιρέσεις χρειάζεται προσοχή στις περιπτώσεις συγχεομένων όρων ως χρονικών ή θεματικών. π.χ. ο όρος "Τουρκοκρατία", ως υποδιαίρεση είναι χρονικός και όχι θεματικός, και γι' αυτό πρέπει νε είναι καταχωρημένος στο υποπεδίο "z" και όχι "x"

215 __ $aΆγραφα (Ελλάς)$xΙστορία$zΤουρκοκρατία

16. Στις χρονικές υποδιαιρέσεις δε χρησιμοποιείται το "μ.Χ." (παρά μόνο ίσως στις περιπτώσεις που υπάρχει KAI το "π.Χ." για αποφυγή σύγχισης). Το "π.Χ." χρησιμοποιείται πάντα. π.χ.

$z400-1400 (όχι "μ.Χ.")

$z332 π.Χ.-638

$z323-146 π.Χ.

$z5ος-4ος αι. π.Χ.

$zΜέχρι το 478 π.Χ.

$z4ος αι. π.Χ.

Συνέχεια....

Δεν υπάρχουν σχόλια: